Actueel

Meer actueel vind je op FACEBOOK!

Werk bezoek Nepal februari 2017

Dit keer doe ik (Janny van der  Veen) mijn werkbezoek in aanwezigheid van mijn partner Aart van Overmeir en is ons vijf-weekse bezoek aan de projecten in Nepal een onderdeel van een grote reis door meerdere Aziatische landen. 

 

Het Lepradorp Lipikot

foto2De tweede dag in Nepal is gereserveerd voor een bezoek aan Lipikot het kleine dorpje bewoond door 50 Nepalese mensen die Lepra hebben gehad en daar tot nu toe gevolgen van ondervinden. Zij wonen daar met hun gezinnen. Het dorpje ligt er nog net zo bij als direct na de aardbeving. Met het verschil dat tussen de ingestorte huizen nu half ronde vertinde ijzeren koepels staan waar in gewoond wordt. Inmiddels gaan deze roesten en lekken en is het er niet aangenaam in de koude winters en de hete zomers van Nepal en niet te vergeten in de moezon. 

Het geld dat de overheid heeft gekregen voor de herbouw van de door de aardbeving geteisterde huizen, bereikt echter dit dorpje niet. Om voor een bepaald bedrag in aanmerking te komen moet men een eigendomsverklaring van de grond kunnen overleggen en dat bezit men niet. De grond is eigendom van de NGO Shanti Sewa Griha (SSG). Deze organisatie werkt samen met een Duitse stichting die veel doet en heeft gedaan voor deze groepering, die vaak als onaanraakbaren worden gezien in de Nepalese samenleving. 

Deze stichting heeft tot nu toe ook nog geen bronnen aan kunnen boren om de herbouw te kunnen financieren.

De overblijfselen van de ingestorte Freie Walfdorff Schule zijn nu opgeruimd. De muren van het kindertehuis voor dubbel gehandicapte kinderen staan er nog, maar zullen ook weggehaald worden. Het is een deerniswekkend gezicht en ik krijg er tranen van in mijn ogen. 

Gelukkig hebben de schoolkinderen en de gehandicapte kinderen een onderkomen gevonden in het hoofdgebouw van SSG bij alle andere activiteiten die deze NGO doet voor de Lepra mensen en andere allerarmste en vergeten mensen uit de Nepalese samenleving.

Wij willen heel graag met SSG samenwerken maar tot nu toe is contact moeizaam verlopen.

Ik doe opnieuw een poging en krijg via de mensen van de NLAWA (Nepali Lepra Affected Welfare Association) waar we al jaren mee samenwerken bij de projecten in Lipikot, contact met SSG. 

Hieronder volgt een impressie van de vergadering waar we bij waren in aanwezigheid met onze NLAWA vrienden Tara en Dipak:

'SSG vertelt haar plannen die niet anders zijn dan die zij vorig jaar presenteerden.

Ze willen beginnen met 5 families als groep te plaatsen in een omgeving waar ze vandaan komen op vrijwilige basis en hen grond, huis en inkomen te geven en hun kinderen te laten studeren dankzij een speciaal fonds. Deze aantrekkeljke toekomst moet hen over de schreef trekken Lipikot te verlaten. Voorts zal er op de plek waar de mensen komen te wonen een awarenessprogramma moeten worden uitgezet en moeten de mensen  begeleid worden om zelf voorzienend te worden. 

Een prachtig plan, maar in twee jaar is er nog niets gebeurd. Hoelang moet deze gemeenschap nog in die lekkende koude tinnen garages wonen in een omgeving met kapotte huizen, vroeg ik me af. 

Lipikot zou met dit plan binnen een jaar of tien leeg kunnen zijn en langzamerhand weer zeer tijdelijke bewoners kunnen krijgen die daar de geplande therapieen kunnen krijgen. Want SSG wil niet dat het terrein verkocht wordt, maar dat er andere diensten gevestigd worden die ten bate van de Leprosy affected community worden ingezet. Mensen die echt niet willen verhuizen zouden op de duur opgenomen moeten worden in het grote huis waar nu alles geconcentreerd is. Geen aanlokkelijk vooruitzicht lijkt mij. Alle reden om voor andere opties te kiezen.

SSG heeft mij wel overtuigd dat zij niet in staat zijn om al die 50 gezinnen met soms gezonde partners en gezonde kinderen, nog 25 jaar te kunnen onderhouden. Bovendien is dat niet wenselijk en nodig nu Lepra zo goed te behandelen is in een vroeg stadium en er meer begrip en acceptatie in de samenleving is. Hoewel daar ook nog hard aan gewerkt moet worden en de rehabilitaties heel goed gevolgd moeten worden.'

Mijn idee is om iets te kunnen bereiken op dit gebied zullen we uiteindelijk met de Duitse moederorganisatie contact moeten krijgen en met hen samenwerken. Er is inmiddels schriftelijk contact geweest dat hopelijk gecontinueerd wordt met een bezoek en overleg in Nederland of Duitsland. 

Na de vergadering krijgen we een rondleiding en bezoeken alle projecten die SSG onder haar hoede heeft. De polikliniek waar de Lepra patiënten hun behandeling krijgen, de opgenomen zeer zwaar gehandicapte kinderen en de oude mensen met Lepra, de Vrije school en het handicraft project waar geweven, genaaid en gelast wordt en nog veel meer dingen gemaakt worden die Fair Trade verkocht worden in Duitsland.

Daarna rijden we in de schoolbus met de kinderen mee naar huis. Bijna een uur lang hobbelt de bus door het drukke verkeer van Kathmandu. De kleintjes knikkebollen, moe na een lange dag op de Vrije school.

De afgelopen periode hebben we een paar gezinnen die door Lepra geteisterd zijn geholpen bij de wederopbouw van hun door de aardbeving vernielde huizen. We hebben het huis van Mitho Rana, een jonge vrouw en haar gezin geïnaugureerd met het doorknippen van een lintje en het eten van dahl bhaat tarkari en konden met eigen ogen zien hoe blij ze hier mee is. Een gelukkige bijkomstigheid is dat haar man die haar verstoten had vanwege het feit dat ze Lepra heeft, door de goede voorlichting die NLAWA geeft betreft de ziekte Lepra, weer bij haar en de kinderen woont. 

Ook het huis van Tara ziet er heel goed uit. Hier zijn we uiteindelijk bijgesprongen om cement te betalen zodat het huis voltooid kon worden. Het zijn beide functionele en solide woningen geworden die een volgende aardbeving kunnen doorstaan.

Twee weken voor ons bezoek aan Lipikot zijn aan alle gezinnen van het dorp gasflessen en gastoestellen uitgedeeld. Dit project gesponsord door de Zutphense Hand is erg dankbaar ontvangen. Dit  maakt het leven van met name de vrouwen van het Lepradorpje zoveel gemakkelijker. Zij hoeven nu niet meer in weer en wind dagelijks uit te gaan en hout te zoeken in het bos waar het hout steeds schaarser wordt en zij gemakkelijk beschadigingen oplopen aan hun door Lepra aangetaste ledematen.

Bij ons eerste bezoek aan Lipikot waren veel inwoners aanwezig om ons te bedanken voor wat we daar tot nu toe gedaan hebben. En dat gaat altijd gepaard met veel bloemen en shawls voor Good Luck.

 

Sarangkot en omgeving

foto1In de omgeving van Sarangkot bekijken we eerst het waterproject in de sloppenwijk van Pokhara. Het Simultunda project. We hebben daar een jaar of 5 geleden een watertank gebouwd die tot nu toe uitstekende dienst heeft gedaan. De bron heeft tot nu toe voldoende water verzorgd voor de bevolking. Het water wordt opgepompt door een elektromotor, omdat de bron beneden bij de rivier ligt. De elektromotor vertoont echter veel problemen en de herhaaldelijke reparatie daarvan heeft het fonds, dat de bewoners ingesteld hebben, leeggemaakt. Zij hebben nu een voorstel ingediend om een nieuwe elektromotor aan te kunnen schaffen. Daarnaast heeft de beschermmuur rond te watertank een tik meegekregen van de bewegingen in de aarde en is ingestort. Deze zal ook vernieuwd moeten worden om de tank te kunnen blijven beschermen.

De watertanks die we in Phurse Khola en Dobate hebben gebouwd doen nog steeds goede dienst na al die jaren en worden goed onderhouden.

Bij de Kalikaschool moet er wat onderhoud gepleegd worden aan de watertank. Ons NGO lid Sobit die ons begeleid op onze tocht, zal hen daar op attenderen.

Vanuit een ander naburig dorpje komt de vraag of we ook daar een watertank kunnen bouwen. Hiervoor moet in elk geval duidelijk zijn of de bron voldoende water geeft. Sobit gaat dit onderzoeken. De jonge vrouw die het watercommittee voor zit, zal een verantwoording schrijven. Dit watercommittee haalt elke maand per huishouding 200 nepali roepie op. Dit is echter onvoldoende om zelf een watertank te kunnen bouwen maar ze zijn wel in staat om onderhoud te plegen aan de nieuw te bouwen tank. Het meewerken aan het bouwen van de tank lijkt vanzelfsprekend te zijn. Sobit zal een projectvoorstel indienen.

 

In Sarangkot zelf

Shree Saraswati School

foto3Onze school,  de Shree Saraswati school (SSS) blijkt sinds een paar maanden gesloten te zijn. Het enige kind dat nog naar school ging, wilde ook niet meer. De leraren zijn verdeeld over andere overheidsscholen. Maar niet iedereen wil dit zomaar laten gebeuren. Ik vang de signalen op en ga aan de slag. Hieronder een stukje uit mijn brief naar Joost: 

'In Sarangkot borrelt het op een hele goede manier. Mijn komst heeft de zaak op scherp gezet. Afgelopen vrijdag een meeting gehad op de SSS van meer dan 60 mensen die willen dat de SSS een doorstart gaat maken waaronder enthousiaste en kritische ouders. Om een lang verhaal kort te maken; onder voorzitterschap van Ram Chandra, een van de oprichters van de NGO Quality of life, is een tijdelijk committee geformeerd van acht mensen die onderzoek gaan doen naar de mening van potentiele ouders en die gaan kijken wat de mogelijkheden zijn om een Communityschool te formeren met Engels medium waarbij de overheid ook betrokken wordt. Een soort mengvorm van Boarding en Overheid school. Het onderwijs moet totaalonderwijs zijn.

Niet alleen ” reading, writing en kopieergedrag”, zoals men in Sarangkot zegt. De manier van leren moet van deze tijd zijn. Men heeft hier best ideetjes over.

De ouders zijn degenen die aangeven welke vorm van onderwijs zij willen. De leraren voeren dit uit.

Men hoopt dat in het nieuwe schooljaar dus over 3 maanden gestart kan worden met tenminste een klas en het liefst twee, zodat de jongste kinderen niet elke dag een uur heen en anderhalf uur terug naar en van school hoeven te lopen in weer en wind. Er wordt gedacht dit aan de Dagcare te koppelen van Quality of life. Dit geeft de garantie van goed management. De oude leraren mogen onder geen beding terug komen. Uit alles blijkt dat de ouders daar geen vertrouwen meer in hebben en zij ook een van de redenen zijn dat de kinderen uitgeweken zijn naar andere scholen. Behalve dat, is ook de houding van de regering betreft hun inzet op onderwijs hier debet aan.' 

Inmiddels thuis gekomen is men in Sarangkot doorgegaan met de ingeslagen weg betreft de heropening van de SSS.

Men is voortvarend te werk gegaan en er is geprobeerd met twee klassen te starten. In elk geval zal half april, daar  nieuwe academische jaar, een eerste klas starten met 15 kinderen. Of er een tweede klas kan starten is nog de vraag. Er zijn twee onderwijzeressen aangetrokken die door ouders en Quality of life betaald gaan worden. Stichting Sarangkot wil helpen met de financiering van lesmaterialen.

De weg naar het oprichten en managen van een nieuwe school is vol voetangels en klemmen, maar er zijn een aantal ouders die er echt voor willen gaan. Dat geeft vertrouwen. Coaching vanuit hier wordt erg gewaardeerd en is op beperkte schaal mogelijk. In elk geval is er een heel goed contact met een van de initiatiefnemers die vrijmoedig zijn zorgen deelt.

 

Het Bijenproject en de vrouwen van Sarangkot 

De vrouwengroep heeft weer een boost gekregen en gaat voor de derde keer met volle moed verder met nieuwe regels. Hopelijk is 3 keer scheepsrecht. De vrouwen die zeggen echt wat te willen, waren aanwezig. De voorzitter, die het afgelopen jaren wat af heeft laten weten, heeft haar baan als lerares opgezegd en geeft aan nu wel tijd te kunnen besteden aan het werk voor de NGO. Alle aanwezige vrouwen gaan daarmee akkoord en hopelijk is er volgend jaar een goed lopend project en veel honing in Sarangkot.

 

Het grote Kaski (Sarangkot) waterproject

Bij dit project opgezet door Waterproject Nepal uit Nijmegen en onder anderen gesponsord door Wilde Ganzen en deels uitgevoerd door Nepal Trust en de regering van Nepal, zijn we de afgelopen jaren aangehaakt en hebben tot nu € 15.000 euro bijgedragen om hiermee de waterproblemen in het hoogste deel van Sarangkot op te lossen. In de gesprekken met deelnemende partijen over dit zeer omvangrijk project blijkt ook dat uit allerlei hoeken problemen opgedoken zijn, maar dat het toch wel tot een goed einde zal komen met wat geduld. Als er over een paar maanden weer geld van de overheid komt, lijkt het er op dat Sarangkot water zal gaan krijgen van dit grote waterproject. Ambitieuze plannen om elk huishouden de toegang te verschaffen tot water middels een kraan en een watermeter te gaan exploiteren die toegankelijk is met een app, zijn aan het opborrelen. Na volgend jaar zal duidelijk zijn of het geld dat vanuit Nederland is gekomen, toereikend is om het project naar tevredenheid af te ronden.

 

De bibliotheek

Het afgelopen jaar was het laatste jaar waarin we ons actief hebben opgesteld door het bekostigen van het salaris van de bibliotheekcaris. De gemeenschap moet het nu zelf doen. Dat blijkt nog niet zo eenvoudig maar men wil niet dat de bibliotheek gesloten gaat worden en er gaan stemmen op om het op vrijwilligers te laten draaien. 

Het onderhoud van het totale gebouw moet door de deelnemers van de Youthclub worden gedaan. Zij maken er veel gebruik van. Ook wordt het gebouw gebruikt door andere organisaties en worden er bijvoorbeeld  tourisme management cursussen gegeven.

 

Het vuilnisophaal project

Dit project waar we de afgelopen jaren veel aandacht aan hebben gegeven is inmiddels achterhaald. Sinds Sarangkot is opgegaan in de stad Pokhara en een wijk geworden is van de gemeente Pokhara en er toegangswegen zijn gemaakt en waar een vuilniswagen kan komen, is dit probleem van de baan. 

 

Campusfund

Dan zijn er nog de twee studenten waarvan we een gedeelte van hun studie bekostigen. Het ziet er naar uit dat de jongste dame in september haar bachelor examen gaat halen en een baan als Engelse lerares kan gaan zoeken en vandaar uit haar masteropleiding zelf kan gaan bekostigen. Haar zus heeft na nu nog een jaar nodig om haar studie af te ronden. Hierna kan ze  een baan gaan zoeken in de commerciële wereld of gaan werken als basisschoollerares wat ze eigenlijk liever wil. 

Voor iedereen is nu duidelijk dat we stoppen met dit project en moeten we nieuwe aanvragen hiervoor afwijzen.

 

Tot slot

Wij kijken terug op een fijne tijd in Nepal waar het weer “thuis komen” was. Een Nepal dat volop in verandering is. Het lijkt of er overal gebouwd wordt en dat heel Nepal op de schop is. Centrale watervoorzieningen, wegen, huizen en hotels. Soms herken je de plekken die zo bekend voor je waren nauwelijks meer. 

Sarangkot gaat mee in de vaart der volkeren en wordt overspoelt door dagtoeristen die er Paraglidenen in de Zippflyer in drie minuten van 1500 naar 800 meter suizen. Over een paar zijn er tempeltoeristen die de grootste tempel van Nepal in Sarangkot kunnen bezoeken. tot slot zal er een kabelbaan komen vanaf het meer in Pokhara die de toeristen naar Sarangkot brengt. 

Maar ik betwijfel of de gewone mensen in Sarangkot daar allemaal zoveel beter van worden. Het lijkt er nu nog niet op. De gewone guesthouses zijn voor 10% gevuld maar er worden er weer veel bijgebouwd. De spoeling is dun.

Voorlopig blijven wij op bescheiden manier aanwezig in Sarangkot om de projecten die we zijn aangegaan te volgen en waar nodig te ondersteunen.

 

 


Bezoek Nepal najaar 2015 

IMG 0125 222 november
Het was perfect om er weer te zijn. Terug in KTM. De geur op het vliegveld was bekend en het voelde alsof ik nooit weggeweest was. Nederland is zo ver weg nu. De tassen lieten op zich wachten en de tassen die langs de bagageband stonden, versterkten het opkomende onrustige gevoel van of de tassen wel zouden komen. Hoe gemakkelijk kan ik dit gevoel in Nepal loslaten, ook zonder deze tassen is leven hier mogelijk. 
De eerste aanblik van de stad vanuit de taxi, liet niets zien van de aardbeving en de verkeersdrukte was net zo groot, ondanks het tekort aan benzine.  De toegangswegen vanuit India worden geblokkeerd, omdat een klein deel van de bevolking in het zuiden van Nepal het niet eens is met de onlangs vastgestelde grondwet. 

24 november
Langs de weg van Pokhara Centrum naar Pokhara Lakeside , zie ik een honderden meters lange rij staan van gasflessen. Bij de rij staan veel mensen te IMG 0005wachten tot ze aan de beurt zijn. Ze wachten tot hun fles wordt gevuld. De prijs is het zesvoudige van wat ze normaal betalen. De gasflessen worden gebruikt voor de bereiding van het dagelijks eten. Omdat het vrachtverkeer vanuit India al maanden wordt tegengehouden komt er bijna geen benzine, gas, rijst, groente en medicijnen binnen. Het land dat zo afhankelijk is van de toestroom uit India, moet het nu met de eigen voorraad en met de instroom vanuit China doen. De hele economie en in het bijzonder de wederopbouw na de aardbeving ligt stil.

IMG 009727 november
Een wandeling door Kathmandu naar Durbar square. Op weg naar Durbar Square zie je op enkele plekken de gevolgen van de aardbeving. De huizen in Kathmandu zijn hier zo dicht op elkaar IMG 0120gebouwd en hebben gedurende de aardbeving veel steun aan elkaar gehad. Ze staan er nog. Aangekomen op Durbar Square wordt ik geconfronteerd met geheel ingestorte tempels. Ook het oude paleis van de koning heeft grote schade opgelopen en staat geheel in de steigers. 
Toch gaat het leven rondom de tempels verder en heeft weer een weg gevonden. De stutbalken worden op sommige plekken gebruik om schilderijtjes aan te prijzen.

28 november
In Ratna park Kathmandu staan geen tenten meer met mensen zonder huis als gevolg van de aardbeving. Een maand geleden stonden deze, volgens een informant, er nog wel. Vreemd, waar zijn ze naar toe? Volgens de informant richting de rivier. Het goede nieuws: straatverlichting, overdag opgeladen door zonnecellen!
IMG 0133Aangekomen in Lipikot zie ik dat de huizen allemaal zwaar zijn beschadigd. Sommige woningen worden wel gebruikt overdag, maar slapen doet de hele familie in de cottages van 3,30 bij 3,30 m. Een halve cilinder van golfplaat aan beide zijde gesloten met bamboe en dichtgesmeerd met leem, metIMG 0144 een deur. De huizen zijn zo beschadigd, omdat ze gebouwd zijn van gedroogde stenen gevoegd met leem, met een golfplaten dak. Alles bij elkaar zijn de woningen van 40 gezinnen onbewoonbaar. Twee bad- en toiletvoorzieningen, een schoolgebouw en een ruimte voor de zwaargehandicapten. Waar moet begonnen worden. Na een begroetings en dank ceremonie gaan we met de lepra- ngo in overleg. Herbouw van de huizen is de eerste prioriteit. Maar hoe en hoe veel? We spreken af dat we er de volgende vergadering op terug komen.
In Gopan zien we een andere lepragemeenschap. Dar valt de aarbevingschade mee en de watertank is mooi geïnstalleerd. 
Tot slot bezoeken we nog een plek waar een watertank icm een pomp de gemeenschap 50 gezinnen kan helpen.

IMG 0101 34 december
Gisteren een rondgang gemaakt om de onze eerdere projecten van Pumdi Bumdi te bekijken.
De watertank van de school is in goede staat. Helaas is de kraan afgebroken, maar deze wordt hersteld. In Dobate ziet de tank er ook goed uit en er is controle. En de mensen hebben zelf leidingen aangelegd naar hun huizen. De watertank vlakbij het huis van mijn zwager werkt perfect. Ik heb immers prima kunnen douchen. Mijn zwager houdt er controle op. Het is immers ook zijn water.
Tot slot de watertank met pompsysteem vanuit de lager gelegen rivier ten behoeve van de slump area van Pokhara werkt goed. De electriciteit die nodig is om de pomp te bedienen wordt betaald door de watergebruikers. Het watergebruik wordt vanuit de tank gereguleerd: zowel in de ochtend als in de avond is er water dat doorstroomt naar 15 tappunten. Gezien de grote hoeveelheid mensen die er gebruik van maken en de ingezette techniek, misschien wel het beste waterproject dat we tot nu toe hebben gedaan.
Vanochtend een wandeling langs de rivier de Phurse Khola gemaakt een prachtige ijsvogel, een paar gieren en nog een aantal vogels gespot die ik niet ken.IMG 0108 3
Nog een verzoek gekregen van de Kalika-school om wintertruien. 60 stuks, 350 rs per stuk. Zo'n 200 euro.

5 december
Op de dag van Sinterklaas zie ik in Pokhara warempel schoolkinderen georganiseerd het straatvuil opruimen. 

7 december
Vergadering met Parabarshil Sarangkot Samaj 

Het Grote Waterproject: water is tot Kaskikot gekomen. Kaskikot blokkeert het water. Er is overleg geweest, maar dit leidt niet tot een concrete oplossing. 
Distributie is nog niet klaar en duurt, door de blokkade vanuit India, nog zeker twee jaar. Er zijn problemen om het water naar Sarangkot te transporteren. Ik zal een Jeroen, de projectleider, een mail sturen dat met de vraag dit probleem uit te zoeken en en met een oplossing te komen.

Afval: het is, sinds Sarangkot onderdeel uitmaakt van gemeente Pokhara, georganiseerd vanuit Pokhara en Parabarthanshil wil het graag zonder hulp van Stichting Sarangkot doen. 

Bibliotheek: kosten zijn betaald tot februari 2016. Pararbarthanshil gaat een nieuwe complete boekenlijst versturen.  Het bezoek aan de bibliotheek is beperkt daarom wordt besloten dat de bibliotheek alleen nog op zaterdag open gaat. Dit proberen we voor een jaar.

Voorlopig gaat Parabarthanshil Sarangkot Samaj gaat gewoon verder als NGO. Zeker zolang het water een probleem blijft.

De ronde langs de projecten in Sarangkot: Padmapani staat er goed bij. Recentelijk waren er nog kranen afgebroken, maar dat is gelijk hersteld. De tank begint aan zijn derde lustrum.

IMG 00388 december
Voorzetting ronde langs de projecten in Sarangkot:
Watertank Khore Khola en Torepani staan er goed bij. De bron van Toripani heeft op dit moment weinig water, waardoor de tank alleen in de ochtend is geopend. Watertank Enar functioneert ook nog steeds, alleen is wel de kraan onlangs afgebroken.

Het bijhoudersproject heeft flinke vertraging opgelopen, omdat de voorzitster van de vrouwengroep een half jaar geleden een scooterongeluk heeft gehad. Ze heeft twee maanden volledig rust moeten houden en daarna haar werk als lerares rustig opgebouwd. Op dit moment is het niet het seizoen om bijhouderij op te starten. Het project is uitgesteld tot het voorjaar.

De Shree Saraswati School heeft nog maar 15 leerlingen. Dit is niet anders dan de andere overheidscholen in Sarangkot. Het is blijkbaar niet gelukt deIMG 0045 competitie van de boardingscholen te winnen. Overheidsscholen hebben een ernstig imagoprobleem in Nepal. Verwachting is dat scholen gefuseerd gaan worden en dat gebouwen leeg gaan staan. De kans dat dit met 'onze' school gaat gebeuren is groot. Gezien de groten hoeveelheid geld ( schoolgebouw en verbeterprogramma), energie en liefde die er de afgelopen jaren in gestoken is, zal dit eeuwig zonde zijn.

9 december
Ik ben weer in KTM. Net een tweede vergadering met NLAWA gehad. Grootste probleem wat we besproken hebben is de andere organisatie die Lipikot steunt. Zij zijn degene die hen ook graag willen verhuizen. Zij verzorgen ook de salarissen van de gezinnen in Lipikot. Het is een Nepalese NGO met een Duitse sponsor; er is in elk geval een Duits contactpersoon, een dame. Vrijdag heb ik overleg met deze organisatie. Ik wil graag met deze organisatie overleggen over hun plannen en financiële deelname in ons plan. Daarnaast wil ik contact met deze Duitse dame. Het zou toch niet zo moeten zijn, dat we alle huizen klaar hebben en dat ze dan verhuizen.

IMG 013111 december
Vandaag een ontmoeting bij Shanti Sewa Griha, een organisatie die gesteund door een Duitse organisatie de verzorging van 850 gehandicapten en ex-leprapatienten verzorgd. 
Shanti organisatie wil de families graag meer in de samenleving rehabiliteren. Daarvoor willen ze de groep verplaatsen en verspreiden en hun een eigen land en huis geven met eigen verantwoordelijkheid. Dit kost ongeveer 10.000 EUR per gezin. In totaal 50 keer, maakt dat een half miljoen EUR.
Er is weinig vertrouwen van NLAWA in de Shanti-organisatie.

13 december
Prem Kunwar weer ontmoet. Hij heeft sinds vijf jaar een eigen stichting en is daar zeer actief mee. Een mooi moment om wellicht iets samen te doen.
Gebeld met Janny inzake Shanti en NLWAWA. We gaan voorlopig voor een aanpassing aan de huizen, zodat ze deze weer in gebruik kunnen nemen. We zijn het eens dat we niet om de samenwerking met Shanti heen kunnen.

IMG 000816 december
Vandaag het project van Prem Kunwar bezocht. Hij bouwt een prototype van een aarbevingsbestendig huis. Dit gebeurt door middel van het vullen van plastic zakken met het liefst een kleiachtige substantie gemengd met stenen. Het huis ziet er sterk uit, maar bestaat helaas maar uit een ruimte en de kosten ervan liggen tussen de 4 en 7 duizend euro. 

20 december
Vandaag overleg gehad met Prem Kunwar over een mogelijke samenwerking. Hij vertegenwoordigt Karmaflight.org en werkt samen met een aantal andere organisaties zoals de Maya foundation en thecloudbasefoundation.org. Prem wil graag een aantal scholen herbouwen in de Gurkaregio volgens de methode van het eerder besproken aardbevingsbestendig huis. Daarnaast is ook een school in Sarangkot door de aardbeving zwaar beschadigd. Tot slot zou hij het leuk vinden om met ons een voorlichtingsproject te doen voor scholen in Sarangkot over vervuiling. Ik spreek met hem over de problematiek van de Shree Saraswati School en de weinig aantal leerlingen. Prem is energiek, heeft een groot netwerk en maakt gebruik van vrijwilligers uit allerlei landen. 

Bezoek Nepal 2014

 

 df5e258ab64d82064ed8fa3d7b517ee2 DSCN3767   

 

Dankzij de Zutphense HAND en de Stichting Waka-Waka hebben wij 138 kleine zonnecollectoren kunnen uitdelen in het Lepradorpje Lipikot en in Sarangkot. In Sarangkot konden veel gezinnen dankzij een lening zelf een zonnecollector aan schaffen,  maar voor de allerarmste gezinnen was dit geen optie. Doordat er heel vaak grote delen van de dag en avond geen elektriciteit is, zijn kinderen vaak niet goed in staat hun huiswerk te maken. Een Waka-Waka geeft zoveel licht dat zij met 8 uur opladen in de zon, 8 uur volop licht geeft. In Lipikot hebben de mensen weinig mogelijkheden om betaald werk te kunnen doen waardoor het kopen van een solar niet tot de mogelijkheden behoort. Zij waren erg blij met de Waka-Waka”s.

Vorig jaar hebben wij aangegeven blij te zijn met onze leraar in Nepal die zich zo heeft ingezet om het “Educatieproject” vorm te geven. Helaas heeft Om Baral ons tijdelijk verlaten om een master studie Ontwikkelingswerk in Australië te gaan volgen, in de hoop nog beter op de vragen die de Nepalese samenleving stelt, in te kunnen spelen.
De Shree Saraswati school in Sarangkot kan dankzij zijn begeleiding zelfstandig verder. De Chapakotschool in Chapakot wacht op zijn terugkeer. Dit project ligt nu even stil.
De overheidsscholen hebben echter vaak te maken met een teruglopend aantal leerlingen vanwege meerdere redenen. Er worden minder kinderen geboren en als het maar enigszins mogelijk is, gaan kinderen privaat onderwijs volgen. Daarnaast vertrekken er nog al wat ouders met kinderen naar de stad om daar hun geluk te beproeven. Hoewel particulier onderwijs niet perse beter is, denken ouders dat dit wel het geval is en zetten ze alles op alles om hun kind naar de zo genaamde Boardingscholen te sturen. Hierdoor blijven alleen de kinderen uit de allerarmste gezinnen op de overheidsscholen zitten en ligt de tweedeling in het onderwijs op de loer. Daarom blijft de Stichting Sarangkot zich inzetten voor deze scholen. We verwachten dat er binnen een aantal jaren vanuit de samenleving een antwoord gegeven wordt hoe met dit probleem om te gaan.
Van de basisschool Het Timpaan in Wehl hebben we vorig jaar spel en lesmateriaal gekregen wat we in gedeelten meenemen naar Nepal. Ook nu waren de kinderen van groep 1 in de klas van juf Sisanna weer heel blij met duplo, puzzles en ander educatief speelgoed.

De watertanks die de afgelopen 12 jaar door ons zijn gebouwd, doen nog steeds goede dienst. Ze worden over het algemeen goed onderhouden. De kleine reparaties worden door de bewoners zelf uitgevoerd.
Door een toename van het aantal gebruikers zijn er twee nieuwe aanvragen voor een watertank buiten Sarangkot gedaan. Dit betreft de sloppenwijk van Pokhara waar in 2014 een watertank is overhandigd en Phurse Khola waar we jaren geleden watertanks plaatsten.
Ook in de voor ons nieuwe Lepragemeenschap Kapan in Boudanath/Kathmandu, vraagt men ons om een kleine watertank te plaatsen. Hier wonen ongeveer 50 gezin

nen. Het water halen is voor mensen die Lepra hebben erg zwaar en de bewoners zien er naar uit dat een watertank binnen hun dorpje gebouwd dienst gaat doen zodat zij van deze moeilijke werkzaamheden ontslagen zullen worden.

Het Grote Waterproject in het district Kaski, waarvoor de regering van Nepal haar verantwoordelijkheid heeft opgepakt en dat wordt uitgevoerd in samenwerking m

et Stichting Waterproject Nepal www.waterprojectnepal.nl, wordt ondersteund door de Stichting Sarangkot. Dit waterproject zal naast een aantal andere dorpen, ook Sarangkot van water gaan voorzien. Ondanks dat we al op veel plaatsen van Sarangkot een watertank hebben gebouwd, blijven er grote problemen met 

project loopt volgens de bewoners, de vrijwilligers en professionals die er aan meewerken, op schema. De hoofdlijn is voltooid. De  distributielijnen worden aangelegd en er zijn watertanks gebouwd die voor opvang van het water zorgen.de watervoorziening. We hopen dat met de voltooiing van dit ambitieuze project, de waterschaarste grotendeels verholpen zal zijn. Dit grote 

Dankzij sponsoren en particulieren hebben wij ruim €8000 kunnen bijdragen om dit project te ondersteunen. Een gedeelte komt bij de Stichting Wilde Ganzen in aanmerking door een verdubbeling door hen uitgevoerd. Er is nog meer geld nodig om het project af te kunnen ronden.

DSCN3923 DSCN3804 DSCN3799

In het Lepradorpje Lipikot/Kathmandu is met subsidie van de gemeente Zutphen een toilet en badkamerproject voltooid. Dit gebouwtje staat midden in de gemeenschap waardoor de bewoners gemakkelijk gebruik kunnen maken van deze faciliteiten. In november is heeft de feestelijke opening van het gebouwtje plaats gevonden. Het was duidelijk dat de bewoners er erg blij mee waren.

Voor 2015 hebben zij een Projectvoorstel ingediend m de gezinnen in het lepradorp te voorzien van een gaskomfoor met een butagasfles. Nu koken de mensen op open vuren waardoor het hele huis zwartgeblakerd is en de vrouwen in de rook zitten te koken. Daarbij lopen zij gevaar zich te branden. Door de ongevoelige ledematen, een symptoom van Lepra, voelen zij deze verwondingen niet waardoor deze zeer ernstig kunnen worden. Het halen van hout kost zeer 

ook heel veel moeite vanwege hun vergroeide ledematen en ook daar loopt men weer de kans zich ernstig te 

De Vrouwen NGO in Sarangkot gaat door met het bijenproject. Zij zien hierdoor mogelijkheden een klein eigen inkomen te generen. De bijenkasten worden middels een microkrediet aan de vrouwen verstrekt. Voordat zij zullen beginnen met het houden van de bijen zal er scholing gevolgd wordenverwonden.

Het Vuilnisproject loopt averij op door een bureaucratische districtsindeling. De vuilnis wordt niet opgehaald waardoor het vuilnishuis overvol is geraakt. Dit is een probleem voor het dorp en onze NGO zit volop in het denkproces hoe hier mee om te gaan. Wij hebben hen vorig jaar al laten weten dat wij als Stichting ons over 3 jaar terug willen trekken uit dit project en dat zij zelf moeten gaan nadenken over hoe ze dit willen voortzetten.

Ook het Bibliotheekproject moet op eigen kracht gaan draaien en ook daarvoor geldt dat binnen 2 jaar hiervoor door ons niet meer geïnvesteerd gaat worden en dat dit voor de verantwoordelijkheid van de gebruikers zal komen. We hopen dat de inwoners van Sarangkot voor beide projecten een oplossing zullen gaan vinden.

Het studiefonds wordt op dit moment nog voor 2 vrouwelijke studenten ingezet die hier mee een beroepsopleiding kunnen volgen.

 


 

Bezoek Nepal, juli/augustus 2013

 

Quality of Education

 

Shree Kalika school

Het ziet er allemaal erg rooskleurig uit. De watertank is goed en stevig gebouwd en er was nog wat geld over en dat is besteed aan schriften en sportsmateriaal (eigen initiatief Om). Opvallend is dat deze school door eigen initiatief en lokale financien extra (engelse) leraren hebben aangetrokken en in een paar jaar tijd het leerlingenaantal van 24 naar 82 leerlingen hebben weten te brengen!

Foto 1

 

Shree Saraswati School

Afgelopen zondag heb ik de Shree Saraswati School bezocht. Het zag er prima uit. Orde en structuur. Ook de kwaliteit is vooruit gehad. Ik heb met de kinderen van klas 4 en 5 zelfs een gesprek gehad in het Engels!
De headmaster geeft aan dat de middelbare school van Sarangkot zegt over de nieuwe lichting dat zij het veel beter doen dan daarvoor. Ook is het aantal leerlingen hetzelfde gebleven in tegenstelling tot de andere scholen in Sarangkot. Een kleiner aantal kinderen is hiervan de oorzaak, maar SSS blijft op sterkte. Ondanks soms onze frustraties is deze school echt grote stappen voorwaarts gemaakt.
Opnieuw het verzoek om een leraar te betalen. Ik heb aangeven dat dat toch echt uit de gemeenschap moet komen. het idee van Om om klassen te combineren heeft nog steeds geen draagvlak. Tevens het verzoek om lesmateriaal. Ik heb aangegeven dat we dat voor een deel kunnen doen, maar dat wij ook een bijdrage van de gemeenschap verwachten.

Foto 4

Er komt een nieuw schoolbestuur. Ik hoop dat dat wat nieuwe energie geeft, anders blijven we kringetjes draaien. Ik heb hun dringend geadviseerd op zoek te gaan naar nieuwe financiele bronnen en de gemeenschap ook om een bijdrage te vragen. Dit werd nog eens bevestigd door de oude wijze man die onze stichting in de hemel prees en vond dat wij meer dan genoeg gedaan hebben.
Tot slot, in de laagste klas wordt dagelijks gebruik gemaakt van de TV- en videoset. De lerares zet dit in voor allerlei lessen. Ze is er erg enthousiast over. Om is ook erg enthousiast over haar. Ze slaat een nieuwe weg in. Het is een kwestie van tijd en de SSS maakt nog een paar stappen.

 

Chapakot School

De school in Chapakot heeft in een paar maanden een belangrijke metamorphose ondergaan. Orde en structuur. Het zit er allemaal gemotiveerd uit en men is minder 'verwend'. Er komt overigens geen toerist in Chapakot en dat is echt zonde, gezien het prachtige uitzicht en de rust.
Er is gevraagd om school materiaal en sportmateriaal. Ze laten zien dat ze zorgvuldig met alles omgaan.
De bibliotheek van de school (beschikbaar gesteld door Room to Read) wordt dagelijks gebruikt en ziet er perfect uit. Naast Room to Read stelt CWIN ook boeken beschikbaar. Alleen komen zij pas halverwege het schooljaar (typisch Westers!). Om en de headmaster gaan met hun contact opnemen om dit probleem te bespreken en op zoek te gaan naar verdere samenwerking op het gebied van schoolmateriaal.

Foto 3

Om laat zien dat hij de linkin pin is tussen het beschikbare schoolmateriaal en het juiste gebruik daarvan. Daarin maken wij verschil tov van andere organisaties die ervan uitgaan dat de leraren dat zelf wel kunnen. Dit is wat mij betreft het speerpunt van ons educatieproject.

Waterprojecten

 

Watertank Bhuddanilkanta

Prima opening. Mooie foto's. Tank ziet er goed uit. Financieel in orde. Rapportage ontbreekt nog. Daarnaast willen zij een vijftal toiletten. Ik heb ze gevraagd een projectvoorstel te maken. Nieuw voorstel gekregen voor een watertank bij een andere lepragemeenschap. Wellicht kun jij daar gaan kijken.

Foto 2

 

Waterproject Slump area Pokhara

Echt een goed project. Wat een armoe, daar. Om en ik hebben naar mogelijkheden voor solar power gekeken, maar, in overleg met Jeroen, daar vanafgezien. De solarcellen leveren veel te weinig op om een waterpomp te kunnen laten werken. Je moet anders een heel rijstveld volzetten met cellen. Solarpower is op kleine schaal goed toepasbaar voor ledverlichting en het opladen van telefoons en laptops. Om gaat het project in gang zetten, met de toepassing van electriciteit en deze is in Nepal ook opgewekt door waterkracht.
Ik heb nog een een aantal winkels bezocht in Pokhara en technische data verzameld inzake zonnepanelen. Een beetje pomp om de hoogte te bereiken die we willen bereiken heeft 2000 watt nodig. Een groot (50 x 100 cm) zonnepaneel levert 80 watt op en kost tussen de 300 en 400 euro. Je hebt dus ruim 20 panelen nodig om deze pomp in gang te zetten
Om zal het project in gang zetten via de NGO van Pumbi Bumdi. Vanuit dat committee wordt het project in gang gezet. Uiteraard met uitgebreidde bemoeienis van Om en Sobit.

 

Pararbarthanshil Sarangkot Samaj


Algemeen

De energie is er een beetje uit. Ze willen graag nieuwe projecten en krijgen weinig energie van het onderhouden en verbeteren. Ze balen ervan dat niet iedereen dezelfde inzet heeft en tot slot is hun termijn afgelopen. Waarom er dan niet helemaal mee ophouden? Nou dat lijkt hen ook niets. Dus we gaan verder. Met de afspraak dat ze minstens één keer per maand vergaderen en dat ik minstens één keer per maand met Loknath bel.
In de vergaderingen tot nu toe hebben we het volgende besproken:
* Voorstel om Nrs 30.000 te investeren voor de Sisne Gara watersupply. Deze watervoorziening is verbonden mer de bron van Quality of Life Nepal.
* Daarnaast heb ik besproken dat we EUR 15.000,- via Nepal trust gaan spenderen aan de distributie van het water voor Sarangkot.
* Men komt met een projectvoorstel om huizen van een Solarpower-system te voorzien in de uren dat er geen stroom is. Kosten zijn 15.000,- Rs per voorziening. In het voorstel wordt uitgegaan dat ieder huishouden de helft zelf betaald. Zo kunnen we mooi wat ervaring opdoen met Solar power.
* Zondag zal ik de nieuwe leden van Parabarthanshil benoemen, om trage en ingewikkelde processen te voorkomen.

 

Watertanks

* Reparatie Padmapani: committee watertank bjieenkomst and then small estimate by email: Hier is niets aan gedaan. Dit moet klaar zijn voor 9 november.
* Reparatie Khore Khola: committee watertank bijeenkomst and then small estimate by email: Hier is niets aan gedaan. Dit moet klaar zijn voor 9 november.
* Pandelli watertank: opening watertank met informatie over financiën Deze opening vindt plaats in november a.s.
Library De discussie is over terugtrekking aangezwengeld, maar het levert nog niets op. Wel geeft men aan dat de bibliotheek regelmatig bezocht wordt en dat er nieuwe boeken nodig zijn.

 

Afvalsysteem

* Het voorstel voor het garbagehouse wordt aangepast. Het moet simpeler. max 2 lakh. Afgelopen jaar zijn er negen trucks met afval opgehaald (4000 per truck) Nrs. 36000 Daarnaast is 12 x 5000: 60000 aan salaris betaald (t/m augustus 2013)
* Nadat ik de discussie over terugtrekking aangezwengeld heb, is het voorstel de financien voor de truckvervoer zelf te regelen. Met de afvalzakken werkt niet. Ze willen een bijeenkomst met de hotels en met de bevolking organiseren. Ook gaan ze in deze een gesprek met de VDC's aan.
* Daarnaast zullen zij Batulli voorzien van handschoenen en schoenen. Het lijkt mij goed dat daar nog eens extra op gelet wordt.
* Tot slot was het voorstel nog een vijftal vuilnisbakken te plaatsen. Lijkt mij prima.

 

Vrouwen-NGO

Ruku en ik hebben met Sormila gesproken. Aardige slimme dame, maar erg jong en onervaren. Het lukt haar niet een vergadering bijeen te krijgen met een meerderheid. Er zitten dertien dames in, dus dat betekent dat er zeven aanwezig moeten zijn. Gedoe om geld. Daarnaast vindt de "oude" groep dat het aanwezige geld voor hun is en niet voor de "nieuwe" groep. Ik heb gezegd dat jij negen november komt en haar verder zal helpen. Mijn idee is dat de groep, wat kleiner wordt en meer van dezelfde leeftijd. Dat geeft Sormila ook wat meer overwicht in de groep en dan komt wellicht een en ander wel van de grond.

 

Nepali/Pariyar- NGO

Er zit weer wat energie in de Nepali/Pariyar-NGO. Ze hebben de registratie volledig gedaan. Met dertien voorlopige leden. Som is voorzitter. Jammer dat ik niet nog een drie maanden kan blijven om het aan de gang te houden. Actiepunten
- Ze gaan een bijeenkomst voor de lage kaste organiseren, om de definitieve leden vast te stellen.
- Ze komen met een projectvoorstel (Om zal ze hierbij helpen) voor solarpower in huis ( het is hetzelfde voorstel als Changeable Sarangkot Society). Ik verwacht alleen dat zij met een verdeling van 25%/75% zullen komen. Wellicht kunnen we beide voorstellen combineren als we in Nederland op zoek gaan naar een sponsor.
- Daarnaast komen ze met projectvoorstel voor een gemeenschapshuis voor lage kaste. Een plek om samen te komen, gemeenschappelijke zaken (instrumenten en kookgerei) op te slaan en een symbool van emancipatie (Wij kunnen ook iets realiseren!). Een plek voor huwelijken, sportieve activiteiten en vergaderingen. 


  

Bezoek Nepal maart/april 2012

Algemeen

IMG 0712Het bezoek aan Nepal was dit jaar zeer bijzonder. Het was de eerste keer sinds vijf jaar dat wij (Janny en Joost) er tegelijkertijd waren. Naast het begeleiden van projecten was er ook ruimte voor onze andere grote passie: trekking! Een twaalfdaagse tocht naar het ongebekende gebied van Nar en Phu. Er was weer veel gedaan gedurende onze afwezigheid. De watertank in Phandelli en de tweede watertank in Pumdi Bumdi waren afgerond. De bibliotheek van de middelbare school, met de door ons gesponsorde boeken en meubels, was klaar. Tot slot moet ook het nieuwe afvalhuisje niet vergeten worden. Veel resultaten, maar ook veel zaken die nog onze aandacht behoeven.

 

 Grote Watertank Sarangkot

Om de maanden van droogte door te komen is het idee ontstaan van een hele grote watertank met regenwater. Gezien de kosten, de afnemende kwaliteit van het water en het op handen zijnde project van de Nijmeegse stichting: www.waterprojectnepal.nl is besloten dit idee niet verder uit te werken. Wel zal stichting Sarangkot dit grote waterproject gaan steunen, zodat dit snel gerealiseerd wordt. Op welke wijze we dit zullen doen weten we nog niet. We zullen hiervoor in elk geval een gesprek hebben met de lokale projectleider van Nepal trust met wie de Nijmeegse stichting een samenwerkingsverband heeft. 

 
Garbage Project
IMG 0766Het nieuwe afvalhuisje is een zeer goede vervanging van de oude veel te hoog gelegen stortplaats. In het huisje is het gemakkelijker om de afval te scheiden. Een van de eisen die het afvalbedrijf uit Pokhara stelt. Zij halen de afval op. Om de afval makkelijker op te slaan komt er op een lager gelegen plek nog een afvalhuisje. Met onze NGO, Parabartanshil Sarangkot Samaj, worden afspraken gemaakt om de bewoners van Sarangkot (financieel) verantwoordelijk te maken voor hun eigen afval.  Er zal een informatiebijeenkomst worden georganiseerd over het belang van zorgvuldig omgaan met afval. Tevens zal het systeem van afvalzakken worden uitgelegd. Het is de bedoeling dat, via betaling van de afvalzakken, de bewoners hun eigen bijdrage leveren.


Shree Saraswati School vergadering school management committee
Om Baral is nu ruim een jaar werkzaam als adviseur van de Shree Saraswati School. De school management committee laat in de vergadering veel waardering blijken voor Om Baral en de gezette stappen. In bijgaand verslag is een terugblik te vinden van dit jaar.

 Engels verslag Om Baral       Nederlands verslag


Bijeenkomst Nepali en Pariyar familie

IMG 0786aBinnen de Pariyar en de Nepali families leeft de gedachte om gezamenlijk een commitee op te richten. Reden hiervoor is om de achtergestelde positie van de lagere kaste in Sarangkot te verbeteren. De eerste gezamenlijke bijeenkomst geeft veel energie. Er wordt een commitee samengesteld en Om Baral, ons bestuurslid uit Nepal,  zal fungeren als adviseur. Afgesproken wordt dat het commitee officieel wordt geregistreerd. Daarnaast zullen zij verantwoordelijkheid nemen voor de padmapanitank. Tot slot zal het committee met een projectvoorstel komen wat de emancipatie van de lagere kaste binnen Sarangkot kan verbeteren.

 

Vrouwen-NGO Sarangkot

472582 262816013802934 1541260134 oIn 2012 heeft  de vrouwen NGO een nieuw bestuur gekozen. Het bleek dat veel jonge vrouwen op het vinkentouw zaten om hiervan deel uit te mogen maken. Uiteindelijk is er plek gecreëerd voor vrouwen van alle leeftijden sommige met een goede opleiding, andere analfabeet. Bij het elan van het nieuwe bestuur hoort ook een nieuw programma. Tijdens de vergaderingen met het nieuwe bestuur passeerden allerlei onderwerpen de revue waarbij het opzetten van een oudheidkundig museum wel de meest ambitieuze was. De vrouwen beseffen dat Nepal op de grens van een oude bijna middeleeuwse wereld en een moderne wereld balanceert en dat het oude voor het nageslacht bewaard moet blijven. Sarangkot is een dorp waar veel toeristen komen maar waar de toeristen niet lang blijven. Een museum trekt toeristen en genereert dus inkomen. Daarbij is dan de hoop dat zij langer in Sarangkot blijven en verder ook geld uitgeven. Een mooi project om over denken en te proberen dit op den duur vorm te geven.  Het  genereren van inkomen lijkt  voor de vrouwen erg belangrijk te zijn. Het  houden van bijen kan daaraan bijdragen. Met een klein startkapitaal zijn er 5 bijenkasten uitgezet. De helft van het aankoopbedrag is hierbij door ons geleverd. De andere helft is voor rekening van de bijenhoudster.  Ze kan dit terug betalen met de verkoop van de honing. Daarna kunnen er weer 5 nieuwe bijenvolken aangeschaft worden.  Een 6 tal vrouwen heeft  een opleiding tot imker gevolgd en is in staat dit door te geven.
Tevens zijn er plannen voor het opzetten van een biologische groenten tuin.
Tot slot is het belangrijk dat het  Rookvrije kacheltjes project het zo genaamde Improoved Cooking Stove project,  goed wordt vervolgd. Het onderhoud van deze kacheltjes dient structureel te gebeuren waarbij voorlichting aan de gezinnen  hoe dit te doen, tot hun taak behoort. 

Klik hier voor oudere verslagen! 

Aanvullende gegevens